hậm hực

Thằng bé ngồi hậm hực một góc vì mẹ không cho ăn kẹo.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Tỏ ra bực tức, khó chịu nhưng không nói ra, chỉ biểu lộ qua thái độ, cử chỉ: Trạng thái tức giận, bất mãn nhưng nén lại trong lòng, không phát ra thành lời, thường thể hiện qua vẻ mặt cau có, hành động hờn dỗi hoặc thái độ lạnh nhạt.
   • Cảm giác ấm ức, tức tối bị dồn nén: Sự bực bội, uất ức vì một điều gì đó nhưng không thể hoặc không dám biểu lộ công khai.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Thằng bé ngồi hậm hực một góc vì mẹ không cho ăn kẹo. (Cậu bé ngồi ấm ức một góc vì mẹ không cho ăn kẹo.)
  • Cô ấy hậm hực bỏ về sau cuộc tranh cãi. (Cô ấy bực tức, ấm ức bỏ về sau cuộc tranh cãi.)
  • Anh ta chỉ biết hậm hực trong lòng chứ không dám phản đối. (Anh ta chỉ biết tức tối trong lòng chứ không dám phản đối.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Hậm hực cả buổi": giữ thái độ bực tức, khó chịu trong một khoảng thời gian dài.

  • Nghe lời mắng, nó hậm hực cả buổi không nói chuyện với ai. (Nghe lời mắng, nó ấm ức cả buổi không nói chuyện với ai.)

• "Mặt mày hậm hực": vẻ mặt thể hiện rõ sự bực tức, khó chịu.

  • Nhìn mặt mày hậm hực của anh ta là biết có chuyện không vui. (Nhìn vẻ mặt bực tức của anh ta là biết có chuyện không vui.)

Biến thể và từ gần giống

• Hậm hự (dạng rút gọn, thường dùng trong khẩu ngữ): Cùng nghĩa với "hậm hực".

  • Nó cứ hậm hự suốt ngày. (Nó cứ bực dọc, khó chịu suốt ngày.)

• Hậm hà hậm hực (từ láy, ý tăng): Nhấn mạnh mức độ bực tức, khó chịu cao hơn.

  • Bị phê bình, nó hậm hà hậm hực cả tuần. (Bị phê bình, nó bực tức, ấm ức cả tuần.)

Từ đồng nghĩa

• Ấm ức: Cảm thấy bị oan ức, bất bình nhưng chưa được giải tỏa.
• Bực tức: Cảm thấy khó chịu, tức giận.
• Hờn dỗi: Tỏ ra giận và không muốn tiếp xúc (thường dùng cho trẻ con hoặc trong mối quan hệ thân thiết).

Từ trái nghĩa

• Vui vẻ: Có tâm trạng thoải mái, hài lòng.
• Hồ hởi: Tỏ ra phấn khởi, nhiệt tình.

Thành ngữ, cách nói liên quan

• Giận cá chém thớt (Thành ngữ có liên quan về ý nghĩa): Tức giận việc này nhưng lại trút bực sang người/việc khác. Đây là hệ quả có thể thấy khi ai đó đang "hậm hực".
  • Đừng có hậm hực rồi về nhà giận cá chém thớt vợ con. (Đừng có bực tức rồi về nhà trút giận lên vợ con.)